Context, uitdagingen en effecten

De energiesector gaat door een periode met vele veranderingen die de activiteiten beïnvloeden waarover EDF Luminus directe controle heeft (aankoop en verkoop van energie, bouw en onderhoud van productie-eenheden) en andere die onder zijn invloedssfeer vallen (niveau van de vraag naar energie, interesse van klanten voor energie-efficiëntiediensten, enz.).

 

Op heel wat externe factoren heeft EDF Luminus geen invloed:

  • de evolutie van de prijzen op de groothandelsmarkt, waarvan de volatiliteit nooit zo groot is geweest
  • onzekerheden over de vooruitzichten voor thermische en nucleaire centrales
  • de zeer frequente wijzigingen in de regelgeving, zowel op commercieel als op milieugebied
  • de evolutie van de provisies voor de ontmanteling van de kerncentrales.

Een sector met zeer specifieke beperkingen

Elektriciteit kan niet, of heel beperkt, worden opgeslagen, vooral in België, door de afwezigheid van grote waterkrachtcentrales (geen stuwdammen in hooggebergte).

 

Elia, de transportnetbeheerder, moet te allen tijde zorgen voor het evenwicht tussen productie en verbruik om een stroomonderbreking te vermijden. Om de continuïteit van de energievoorziening aan de eindklanten te garanderen, sluit Elia contracten af met Belgische of buitenlandse elektriciteitsproducenten, voor verschillende soorten diensten opzeer korte termijn of langere termijn.

 

Als "evenwichtsverantwoordelijke" ten opzichte van de netbeheerder moet EDF Luminus te allen tijde een hoeveelheid elektriciteit in het net injecteren die overeenstemt met het verbruik van zijn klanten. Om het evenwicht tussen de productie en het verbruik te verzekeren, is het nodig om:

  • de consumptieprofielen van de klanten goed in te schatten op lange, middellange en korte termijn, om op voorhand de middelen te voorzien om deze behoeften optimaal te dekken, zowel wat de kostprijs als de betrouwbaarheid van de geleverde energie betreft;
  • in realtime de flexibele productiecapaciteit aan te passen (gasturbines, gecombineerde cycli, warmtekrachtkoppeling,…) om schommelingen in de productie van hernieuwbare energie of onbeschikbaarheden van kerncentrales te compenseren;
  • de financiële risico's met betrekking tot de zeer grote schommelingen van de elektriciteits- en gasprijzen op de groothandelsmarkt te dekken. Die prijzen kunnen immers plots stijgen, bijvoorbeeld bij onvoorziene schade, of ze kunnen aanhoudend dalen, in geval van overproductie ten opzichte van de behoefte, waardoor het inkomen van de producenten afneemt.

De configuratie van de elektriciteitsmarkt is de voorbije jaren verstoord. Het aandeel hernieuwbare energie in de Europese energiemix neemt ieder jaar toe, wat grote schommelingen teweegbrengt, afhankelijk van de hoeveelheid wind en zon.

Verhoogd risico door sterke schommelingen van de kortetermijnprijzen

In 2017 zorgde een nieuwe situatie voor een zeer sterke variatie in de kortetermijnprijzen. Twee belangrijke redenen verklaren dit:

  • de onverwachte onbeschikbaarheid van verscheidene kerncentrales in België (Tihange 1, Doel 3) en een beperkt nucleair importpotentieel (onbeschikbaarheid van verscheidene eenheden in Frankrijk)
  • een lagere productie van hernieuwbare energie dan verwacht, door veel minder productie door waterkrachtcentrales en bijzonder weinig wind in januari en april.

Beide factoren hadden een belangrijke impact op zowel de Belpex-prijzen (day ahead) als de onevenwichtsprijzen (balancing). Deze prijsschommelingen vertalen zich in een stijging van de bevoorradingskosten (die niet kunnen worden doorgerekend in de prijzen die worden gefactureerd aan de residentiële klanten) en dus een daling van de marges van EDF Luminus.

 

Ter illustratie: de gemiddelde day-aheadprijs in 2017 bedroeg € 45/MWh. Deze prijs kon extreem hoge pieken bereiken, tot € 700/MWh in januari 2017, tijdens periodes van grote vraag naar elektriciteit op het einde van de dag (zie grafiek rechts).

 

De grafiek links laat zien dat het aantal uren met Belpex-prijzen boven € 100/MWh is verdubbeld tussen 2016 en 2017.

Bron: Elia.

Bron: Elia.


Onbalanskosten ook omhoog

De onevenwichtsprijzen (toegepaste prijzen wanneer bij een toegangsverantwoordelijke een onevenwicht tussen injecties en afnames wordt vastgesteld) werden ook beïnvloed door de hierboven uiteengezette situatie en volgden dezelfde trend als de Belpex-prijzen.

Op de grafiek links zien we een sterke toename (64%) van het aantal uren met onevenwichtsprijzen hoger dan € 300/MWh - exact 571 uur in 2017 tegenover 348 uur in 2016. Rechts zien we de hoge volatiliteit van de prijzen, met pieken in de winterperiode (van januari tot maart en van oktober tot december).

Bron: Elia.

Bron: Elia.


Waardeketen: update 2017

De EDF Luminus-waardeketen identificeert de activiteiten waarover het bedrijf directe controle heeft en andere die onder zijn invloedssfeer vallen, conform de aanbevelingen ISO 26000.

 

In de bijgevoegde tabel worden de activiteiten gesorteerd volgens:

  • het niveau van controle van EDF Luminus op de activiteit, van laag naar hoog: in de rechterkolom staat het verkregen resultaat;
  • de chronologische volgorde van de activiteiten, de "upstream" activiteiten bovenaan de tabel, "downstream" onderaan
  • of het rechtstreeks of onrechtstreeks mensen, klanten, het milieu of financiële aspecten betreft.
Download
Waardeketen Duurzaamheidsrapport 2017.pd
Adobe Acrobat Document 207.4 KB

De enige wijziging ten opzichte van de waardeketen van 2016 is de uitbreiding van het dienstenaanbod voor particulieren en bedrijven. Vooral door de overname van Insaver is EDF Luminus nu in staat om zijn klanten diensten aan te bieden zoals de installatie van thuisbatterijen en de isolatie van spouwmuren.

Uitdagingen en effecten volgens de GRI-norm

De GRI-norm beveelt aan om in een duurzaamheidsrapport een "toelichting van de prioritaire thema’s en hun perimeter " op te nemen.

 

Voor elk van de 18 hierboven opgesomde uitdagingen is dan ook een inventarisatie van de effecten uitgevoerd om de rol van EDF Luminus te verduidelijken: rechtstreeks verantwoordelijk, onrechtstreeks verantwoordelijk via zijn handelsrelaties of afhankelijk ten overstaan van externe relaties.

Download
Stakeholders & impacten.pdf
Adobe Acrobat Document 125.6 KB

Meer weten over...